WALLIFORNIE

ZONDEREIGEN

In de buurt van Niemandsland, in Zondereigen speelde het navolgende verhaal zich af.

Een man werd neergestoken op Belgische grondgebied. Al strompelend bereikte hij nog net het Nederlandse grondgebied, waar hij dood neerviel. Dat werd nog een hele juridische kwestie: door welke rechtbank moest de dader nu berecht worden? Want waar was de moord nu gepleegd? In België was nog geen sprake van een dode, maar evenmin was er in Nederland sprake van doodslag.

(N)IEMANDSLAND

Niemandsland was een perceel ten zuiden van het Nederlandse Ulicoten. Het perceel ligt midden in de weiden en bosjes aan de Withagen. Bij de grensbepalingen in 1843 werd bepaald, dat op een later tijdstip zou bepaald worden bij wie dit perceel hoorde; bij het Nederlandse Baarle-Nassau of het Belgische Baarle-Hertog. Het perceel kreeg toen de naam Niemandsland. Het perceel was sinds mensenheugenis in gebruik bij een Nederlandse boer.

Op het moment dat op 31 oktober 1995 de enclavegrenzen opgewaardeerd werden tot rijksgrenzen verdween het stukje niemandsland en werd het een enclave behorend tot Baarle-Hertog. Belgie is hiermee 0,2632 hectare groter geworden, Baarle is een merkwaardigheid armer. Het is sindsdien de kleinste exclave van België.

Een exclave is een stuk land dat politiek gezien wel, maar geografisch gezien niet met het moederland is verbonden.

STRIJDKREET

De splitsing van de universiteit van Leuven in 1968 nader uitgelegd; Leuven ligt in Vlaanderen, maar er woonden ook aardig wat Franstaligen. De universiteit was tweetalig. Het gezag werd er echter nog steeds uitgeoefend in het Frans. Vlaamse professoren en studenten wilden daar een einde aan maken. En ze kregen hun zin. Zij bleven in Leuven. De Franstaligen werden verbannen. Voor hen werd een nieuwe universiteit gebouwd, dertig kilometer verderop. Meer dan dat: vandaag staat er ook een nieuwe stad, Louvain-la-Neuve.

Meer informatie over de oudste universiteit van de Lage Landen

GRENSBOEKEN 2

De 'grensscheiding' door een encyclopedie (zie eergisteren) is een mooie aanjager voor het surrealistische verhaal over de splitsing van de universiteit van Leuven in 1968.

Want wat moest er gebeuren met de bibliotheek van deze universiteit? Zowel de Vlamingen als de Franstaligen maakten er aanspraak op. Franstaligen wensten een verdeling ‘pure et simple’ en zij kregen hun zin. De boeken met oneven nummer bleven in Leuven. De even nummers gingen naar Wallonië. ‘Wie na de splitsing van de Leuvense universiteit in 1968 de bibliotheek bezocht, kon slechts hopen op geluk’, schreef historicus Jo Tollebeek in het boek ‘België, een parcours van herinnering’.

GRENSPLAATS

HERINNERING

'Het conflict tussen Nederland en Belgie rond de Hedwigepolder past naadloos in een lange traditie, die zelfs terug te voeren is op de afsluiting van de Schelde door de Noordelijke Nederlanden in 1585. Op de rommelzolder van het collectieve geheugen liggen in allerlei hoeken en gaten nog de herinneringen opgetast aan dit verleden. In het boek Het geheugen van de Lage landen wordt die zolder geinspecteerd, geordend en beoordeeld.'

Fragment uit de lovende recensie van Piet de Rooy in de Volkskrant 16.10.09 over het boek Het geheugen van de Lage landen van Jo Tollebeek en Henk te Velde (red.), uitgeverij Ons Erfdeel.

Gehele recensie.

BIERGRENZEN

Feestelijke opening van het Randarchiefblog! Een unieke grensovergang is te bewonderen in de drankenhal met de toepasselijke naam 'De Biergrens'; een gemarkeerde landsgrens doorkruist deze zaak en 'biedt u de mogelijkheid om grensoverschrijdend te winkelen onder een dak'.

BIERGRENZEN