RANDARCHIEF

STATUSANGST

2011-04-27T14:31:00.000-07:00

Een groep New Yorkse kunstenaars besloot zich in 1917 uit het kleinburgelijke leven terug te trekken en riep op tot de stichting van de 'vrije en onafhankelijke republiek Greenwich Village', die geheel in het teken zou staan van kunst, liefde, schoonheid en sigaretten. Om de geboorte van hun afgescheiden staat te vieren dronk de groep whisky, schoot met klapperpistolen en las een onafhankelijkheidsverklaring voor, die uit het niets anders bestond dan het eindeloos en razendsnel herhaalde wood 'hoewel'.

Terugdenkend aan de gebeurtenis, merkte een lid van de nieuwe republiek (die bestond tot aan het ochtendgloren) jaren later op: "We waren radicalen en overal voor in - zolang het maar een taboe was.

(citaat uit het boek 'Statusangst' van Alain de Botton)

HAHAGRENZEN

2011-03-02T02:02:00.000-08:00

De kunstgreep die de landschapstuin mogelijk maakte en het aanzien van Engeland zo drastisch veranderde, was de invoering van de haha. Om de illusie van natuurlijkheid te scheppen, moeten de muren geheel en al wijken voor greppels. Aan de ene zijde wordt binnen de greppel zelf een muur gebouwd; aan de andere zijde wordt de grond afgeschuind tot het niveau van het land, zodat de dieren tot aan de muur kunnen grazen om de greppel vrij van onkruid te houden. Dankzij de haha lijken de velden van een afstand een voortzetting van de tuin.

De afbraak van muren en de uitvinding van de greppel was een onderneming die toen zo wonderlijk werd geacht dat het gewone volk ze ha!ha!s noemde om uitdrukking te geven aan hun verbazing zo plotseling en ongemerkt hun wandeling versperd te zien.

Met dank aan Matthijs van Boxsel en zijn 'Encyclopedie van de domheid'.

GRENSTINTEN

2011-02-21T13:55:00.000-08:00

'Hier is de grens' , zegt een jongetje van een jaar of zeven. Hij zit op zijn hurken in een deuropening en wijst aan waar twee kleuren laminaat elkaar raken. Hier gaat de vloer van de galerie over in die van wat hij 'het privegedeelte' noemt. Niet een deur, maar de ontmoeting van twee tinten vormt hier de grens. '

Citaat uit een column -'De grens van vergeten' - van Maria Barnas.

CONTROVERSE

2010-12-11T13:06:00.000-08:00

Bij de hekken van Melilla fotografeerde Kai Wiedenhofer Marokkanen die belastingvrij kleren kopen in de Spaanse exclave. In balen rollen ze kleren terug naar hun dorpen. De hekken dienen volgens Spanje om illegale immigratie en smokkel tegen te gaan.

WIEDENHOFER

2010-12-11T12:40:00.000-08:00

Tussen 2003 en 2006 documenteerde de veelbekroonde fotograaf Kai Wiedenhofer het leven in de schaduw van de Israelische Westoeverbarriere in 'The Wall'. In zijn nieuwste, nog onvoltooide fotoserie 'Peace Lines' portretteert hij barrieres over de hele wereld: van de hekken rondom de Spaanse exclave Melilla in Marokko, de Peace Lines die katholieken en protestanten scheiden in Noord-Ierland, tot de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico.

Een voorproefje van deze foto's staat in de Volkskrant van 4 december.

GRENSFOUTJE

2010-11-14T11:02:00.001-08:00

Google Maps geeft toe dat er 'een onnauwkeurigheid' is geslopen in de bepaling van de grens tussen Costa Rica en Nicaragua. Google zat er in totaal 2,7 kilometer naast de grens die in 1897 werd overeengekomen.

Nicaragua voelt echter niks voor een aanpassing door Google Maps en wil dat de zoekgigant de huidige grens aanhoudt. Volgens de Nicaraguaanse legercommandant Eden Pastora is de grens tussen beide landen wel degelijk gewijzigd 'omdat door de jaren heen de loop van de San Juan-rivier is veranderd'.

Google Maps zorgde eerder dit jaar ook al voor een grensconflict tussen Cambodja en Thailand. Cambodja vond dat de grens met Thailand, waar ook de zeer betwiste historische Preah Vihaer tempel ligt, niet correct was aangegeven.

WALLIFORNIE

2010-11-08T23:38:00.000-08:00

BERLUSCONIA

2010-10-14T04:00:00.000-07:00

Italie gezien door de ogen van 'posh' (= elegante) Italianen...

STEREOTYPES

2010-10-05T23:54:00.001-07:00

Hoe ziet de wereld eruit als je stereotiepe bijnamen van gebieden en inwoners op de kaart zet. Dit is Europa gezien door de ogen van Amerikanen. Nederland wordt aangeduid met 'Sodom'...

Onderdeel van het project 'Mapping Stereotypes' van Yanko Tsvekov.

BUITENGRENS

2010-10-02T00:45:00.000-07:00

Opgeduikeld bij De Slegte, in de ramsj voor 6.99 euro, het boek 'De Ronde van Nederland' van Paul Vreuls. Het boek - een 2004 kilometer fietsavontuur in elf etappes - is een minitieus verslag van een tocht langs de gehele Nederlandse grens.

Ook is er een website gekoppeld aan deze publicatie uit 2004.

DOODGELOPEN

2010-09-29T05:44:00.000-07:00

Naar aanleiding van de eindeloze 'grondoorlog' rond Jeruzalem.

'Rabbi Moshe Rubin vertelde het verhaal over de man aan wie gezegd werd, dat hij al het land zou ontvangen dat hij in een dag kon aflopen. De man rende en rende, zonder te stoppen, om niet de kans op nog een hectare te verliezen. Toen hij niet meer kon lopen, kroop hij. Uiteindelijk stortte hij in, strekte zijn armen uit voor nog een paar centimeter grond. "Dit is ook van mij", waren zijn laatste woorden voor hij stierf.'

(Onder het kopje 'Joodse wijsheid' trof ik bovenstaand verhaal aan op scheurkalender van Gerardusstichting)

KRUISLIJNEN

2010-09-23T12:17:00.000-07:00

Gisteravond was de prachtige documentaire 'Crossing the line' bij de VPRO te bewonderen.

In 1962 wordt de jonge Amerikaanse soldaat Dresnok naar Zuid-Korea gestuurd om de vrede te bewaken. Op een dag besluit Dresnok om de grens over te steken naar de hem onbekende wereld en in Noord- Korea een leven op te bouwen. Erger dan zijn leven als soldaat kan het niet zijn en daarom waagt hij het er op om naar de meest gevreesde vijand van de Koude Oorlog over te lopen. Documentairemaker Daniel Gordon kijkt met Dresnok terug op zijn leven dat begon met een stap die niet meer terug te draaien was. Dat levert een ontroerend portret op.

Aanvankelijk wordt Dresnok op verdenking van spionage gearresteerd, maar uiteindelijk vindt hij een plek in Noord-Korea. Hij wordt ingezet als de ster van de Noord-Koreaanse propaganda en wordt bekend als acteur in de rol van slechte Amerikaan. Hij heeft drie zonen van twee verschillende vrouwen. Dresnok leeft intussen al langer in Noord-Korea dan in Amerika en spreekt de taal vloeiend.

BUITENSCHIL

2010-09-19T01:24:00.000-07:00

De Romeinen beschouwden de Lage Landen en Germanie als een buitenschil die het hart van hun beschaving moest beschermen.

Onder de kop 'Buffer tegen de barbaren' stond in NRC Handelsblad van 11 september een uitgebreid artikel over het net verschenen boek 'De rand van het Rijk' van Jona Lendering en Arjen Bosman.

HORIZONTAAL

2010-09-07T12:36:00.000-07:00

'De lucht en het water gaan naadloos in elkaar over. Over een zee zonder horizon kun je niet vliegen, heeft Pedro ons verteld bij het vertrek van ons laatste veldje in Spanje. De blik moet ergens op kunnen rusten. Zonder begrenzing stort de piloot uiteindelijk in de zee.'

Fragment uit verslag vliegreis door Joost Conijn in NRC Handelsblad.

VULKAANRAND

2010-09-05T01:29:00.001-07:00

Aarde, met vuur van binnen en een rand van vulkanen, uit 'Mundus Subterranous' (1665) van Anthanasius Kircher.

WERELDKAART

2010-08-29T01:19:00.001-07:00

Het begrip 'wereldgrens' deed me denken aan deze wereldkaart uit de dertiende eeuw waarbij de wereld omringd is door een gordel van oceanen, waardoorheen golfstromen lopen.

WERELDGRENS

2010-08-29T00:36:00.000-07:00

'Zij heeft op een ochtend haar spulletjes bijeengeraapt en is vertrokken zonder speciaal doel. Ze had zich simpelweg voorgenomen de zee niet uit het oog te verliezen, de kust te volgen, alsof ze de grenzen van de wereld wilde verkennen, misschien met het dwaze idee dat ze een doorgang zou ontdekken.'

Fragment uit het boek 'De man die op reis ging' van Laurent Graff

GRENSCARELL

2010-07-29T12:15:00.000-07:00

Dan denken ze: 'we stoppen wat monsters achter in de kofferbak, rijden de grens over en het succes loopt à la Rudi Carell binnen'.

(geplukt van internet; uit artikel over 'Zakendoen met Duitsland vergt onderscheid, geduld en precisie' - het plaatje hadden we al eerder op de kop getikt)

GRENSSTENEN 2

2010-07-09T00:44:00.000-07:00

Nog steeds slingert de Muur van Hadrianus zich zuidelijk van de Engels-Schotse grens door het landschap. De Muur was 117 kilometer lang en liep van het huidige Newcastle aan de oostkust naar Bowness-on-Solway aan de westkust. Het was een imposant gevaarte van drie meter breed en soms wel zes meter hoog, versterkt met forten, wachttorens en grachten. Deze stenen grens werd bewaakt door Romeinse hulptroepen, waarbij Bataafse cohorten een belangrijke rol speelden.

Na tweeduizend jaar zijn gedeelten van de Muur nog verbazend goed bewaard gebleven. Uit opgravingen komen nog steeds nieuwe gegevens naar boven over het tracé van de Muur, maar ook over de levenswijze van de soldaten die hem bewaakten en de lokale bevolking.

GRENSSTENEN

2010-07-09T00:14:00.000-07:00

In het Allard Pierson Museum te Amsterdam is de fototentoonstelling 'Een grens van steen'; op avontuur langs de Muur van Hadrianus. Tegelijkertijd wordt het gelijknamige boek met foto's van Marian van de Veen-van Rijk en tekst van Herman Vuijsje gepresenteerd. De fototentoonstelling, te zien tot en met 29 augustus, en het boek nemen de bezoeker mee op een bijzondere tocht langs de Muur van Hadrianus, bijna drie eeuwen de noordelijkste grens van het Romeinse Rijk.

Waar Asterix en Obelix op fictie berusten, waren de Picten realiteit. Deze bewoners van Schotland stonden bekend als woeste krijgers en het lukte de Romeinen niet om hen te onderwerpen. Daarom gaf keizer Hadrianus in 122 na Christus opdracht een muur te bouwen om 'de Romeinen te scheiden van de barbaren'.

GOLFTERREIN

2010-07-08T00:45:00.001-07:00

's Werelds gevaarlijkste golfterrein treft men aan langs de Military Demarcation Line tussen Noord en Zuid-Korea.

LAPPENDEKEN

2010-07-08T00:39:00.000-07:00

De Rozenoorlog is een benaming van de binnenlandse strijd die in Engeland woedde in de periode 1455 tot 1485. De strijd ging tussen twee adellijke partijen, die zich plaatsten achter respectievelijk het huis Lancaster (als symbool een rode roos) en het huis York (een witte roos).

Zoals op veel plaatsen in Europa was er door vererving en onderlinge oorlog een politieke lappendeken ontstaan waar twee grote coalities van feodale leenheren om de macht in het land streden. In de Nederlanden waren er bijvoorbeeld de Hoekse en Kabeljauwse twisten en de burgeroorlog tussen Schieringers en Vetkopers.

TOUWENGRENS

2010-07-06T01:05:00.000-07:00

Ik weet niet of je de Afrikaanse film Mooladée kent; het gaat eigenlijk over vrouwenbesnijdens maar ook hier komt een intrigerend instrument in voor om een grens aan te geven: een touwtje.

Dankzij de Mooladée, een beschermende bezwering, en dat touwtje wordt een huis een 'safe place', en niemand die het in z'n hoofd haalt over dat touwtje te stappen. Ook hier dus op het eerste gezicht een bijna-futiel object dat toch een sterke beschermende en afwerende en markerende werking heeft.

(uit mailbericht van Rob Steenbergen)

FOTOGRENZEN

2010-05-31T04:27:00.000-07:00

In Panmunjon, Zuid-Korea ligt de 'uitkijkgrens' ietsje verder dan de 'fotogrens'...

VERTREKPUNT

2010-04-30T07:37:00.001-07:00

Prachtige foto van grenspaal door Rob Steenbergen. Ook hij is, naast woorden, gegrepen door randen & grenzen.

Bezoek zijn vernieuwde website!

IMMUNISEREN

2010-04-15T07:29:00.000-07:00

'Ergens langs de Amstel bij Amsterdam bevindt zich een grenspaal uit 1625. Hier eindigde de stad. In streng Latijn werd de verbannen crimineel erop gewezen dat hier zijn straf inging. Het landschap als gevangenis. De grenspaal verschafte de mogelijkheid de stad te zuiveren van verderfelijke elementen. Het probleem werd verlegd en daarmee opgelost. In de wildernis vervalt de crimineel tot de status van het dier en dat is zijn straf.'

Filosoof Antonius de Munck in het nulnummer van De Tanker, 2009

CONDOMINIUM

2010-04-05T11:42:00.000-07:00

We hebben het er al eerder over gehad: Neutraal Moresnet. Op dinsdag 6 april om 20.40 uur is er bij het prachtige programma 'Publiek Geheim' - reeks historische documentaires rond de verborgen geschiedenis achter plekken in Belgie - op Canvas (Belgie 2) een documentaire over dit domein van smokkelaars, esperantisten en vrijbuiters.

Na de val van Napoleon werd de kaart van Europa in 1815 opnieuw getekend tijdens het Congres van Wenen. Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en Pruisen konden het toen niet eens worden over een lucratieve zinkmijn even ten zuiden van Vaals. Tot 1919 stond Neutraal Moresnet te boek als condominium, een gebied waarvan de soevereniteit werd gedeeld.

GRENSPONTON

2010-04-03T02:05:00.000-07:00

BRUGVERHAAL

2010-03-26T03:29:00.000-07:00

Er zijn plaatsen schrijft de Russische dichter Joseph Brodsky waar de geschiedenis onontkoombaar is - plaatsen waar de geografie de geschiedenis uitlokt. Zoals Istanbul, alias Constantinopel, alias Byzantium. Islambol kun je er nog aan toevoegen. En het Huis van de Gelukzaligheid, de Verheven poort, de Stad van het Kalifaat, de Poort tot Geluk, het Oog van de Wereld, de Wijkplaats voor het Universum. De Grieken spraken simpelweg over 'polis', de stad: er was geen andere.

Citaat uit 'De brug' van Geert Mak

BRUGBERICHT

2010-03-20T08:41:00.000-07:00

'Op de brug word je geen vrienden. vanaf de brug kijk je toe'. Zo luidde de opdracht van Sait Faik aan het begin van het boekenweekgeschenk van 2007; 'De brug' van Geert Mak.

Deze brug in Istanbul verbindt het Oosten met het Westen, Azie met Europa. De brug is dat kleine lijf tussen twee enorme vleugels schreef stadsschrijver Nazim Hikmet.

STADSGEVAAR

2010-03-07T13:00:00.000-08:00

Een Gesloten Stad is een term uit de Sovjettijd voor een stad met reis- en verblijfsrestricties. De officiële naam is "ЗАТО" (spreek uit als zato), een afkorting voor Gesloten Bestuurlijk-Territoriale Formaties.

Gesloten steden zijn te verdelen in twee categorieën; steden die gesloten zijn vanwege gevoelige (militaire of nucleaire) objecten en grenssteden gesloten uit veiligheidsoverwegingen (radar, militaire kazernes, etc.). Het was voor buitenlanders en in sommige gevallen ook voor Sovjetburgers verboden naar deze steden te reizen. Enkele ZATO's waren helemaal geheim en werden ontworpen voor academische of wetenschappelijke doeleinden. Vaak werden deze steden gebouwd door gedwongen tewerkstelling (goelag). Er zijn ongeveer 40 ZATO's waarvan het bestaan inmiddels bekend is en naar schatting 15 nog altijd geheime. De belangrijkste steden werden na de val van de Sovjet-Unie geopend.

LANDKAARTEN

2010-03-04T04:41:00.000-08:00

'Hij had het over het verborgen gelaat van God, over een wereld die een symbool was, een verzameling tekens, waarin het raadsel zich verborg. Over een monnik die vreemde kaarten getekend had. Landkaarten die de vorm van mensen of dieren hadden en die duister en onopgelost waren gebleven omdat de monnik er feiten en verwijzingen naar zijn eigen leven in had verwerkt.'

(fragment uit ‘Sneeuw’ van J.Bernlef, 1973)

ONZICHTBAAR

2010-02-24T02:07:00.000-08:00

Herkomst is onbekend. Prangende vraag, wat gebeurt er in dat tussenstukje?

RAFELRANDEN

2010-02-24T01:58:00.000-08:00

er groeit rafelrand in de ziel van de stad
juichen we de rand toe? er bloeit een nacht van rafels
plukken we de nacht voor er lantaarns zijn geplant?

Fragment uit het gedicht 'wat rafelt en bloeit' van Hélène Gelèns uit de bundel 'zet af en zweef' uit 2010, uitgeverij Cossee.

KOFFIEGRENS

2010-02-12T15:50:00.000-08:00

"De meest heldere grens van Europa is de grote historische scheidslijn die Samuel Huntington, hoogleraar van Harvard, vastlegde in zijn klassieke analyse ‘Botsende beschavingen’. Het is de lijn die loopt tussen de westelijke christelijke volkeren en de oostelijke orthodoxe en islamitische culturen, een breuk die teruggaat tot het jaar 395 na Christus, toen het Romeinse rijk in een oostelijk en westelijk rijk werd opgesplitst. Beide rijken gingen daarna een eigen weg, en door al die verschillende historische ervaringen groeiden tradities en culturen uiteen. Huntingtons breuklijn ligt al bijna 500 jaar ongeveer op dezelfde plaats. Hij loopt ruwweg van noord naar zuid, vanaf de grens tussen Finland en Rusland, achter de Baltische staten langs, dwars door Wit-Rusland, Oekraïne, Roemenië en Servië, en eindigt tussen Kroatië en Bosnië in de Adriatische zee. Aan de westelijke kant van deze lijn drinken de mensen espresso of filterkoffie, zij vieren Kerstmis op 25 december, ze zijn - meestal zonder het te beseffen - beïnvloed door de scholastiek en het humanisme, ze hebben de reformatie, de renaissance en de verlichting meegemaakt, ze hebben ervaring met een democratie in een rechtsstaat, ook al is dat in sommige landen allemaal nog pril en jong. Aan de oostelijke kant drinken de mensen koffie met de drab, zij vieren Kerstmis volgens de orthodoxe kalender of ze vieren het helemaal niet en de meesten hebben eeuwenlang geleefd onder het Byzantijnse rijk en andere, min of meer absolute regimes."

Geert Mak (In Europa, 2004)

VREEMDELING

2010-02-10T04:52:00.000-08:00

Gevleugelde woorden.

De beroemde eerste zin uit het boek 'The go-between' (1953) van Lesley Poles Hartley luidt; 'The past is a foreign country: they do things different there.'

WERELDWEGEN

2010-02-07T06:35:00.000-08:00

Als je Joegoslavië verlaat voor Griekenland, reist het blauw – de kleur van de Balkan – met je mee, maar in een andere schakering; je verruilt een wat dof nachtblauw voor een intens vrolijk diepblauw, dat als cafeïne op je zenuwstelsel werkt. Dat is maar goed ook, want het gesprekstempo ligt hier aanmerkelijk hoger.

(Uit het prachtboek ‘De wegen van de wereld’ van Nicolas Bouvier, oorspronkelijk geschreven in 1953/1954)

Meer info over boek

RANDSTADTER2

2010-01-31T01:09:00.000-08:00

Wat zijn eigenlijk de grenzen van de Randstad? Is dat bovenvermeld kaartje?

RANDSTADTER

2010-01-31T00:57:00.000-08:00

Ooit afgevraagd hoe we een bewoner van de Randstad noemen? Inderdaad, een randstadter. De randstadter is een curieus, beetje Duits aandoend woord met die botsende d en t misschien is het daardoor wel een fraai toonbeeld van de tegengestelde belangen die in dit gebied leven.

Zijn er trouwens mensen die zich 'randstadter' voelen (of noemen) of moeten we tegenwoordig zeggen 'deltametropolist'?

"Wonen in Den Haag, werken in Amsterdam, uitgaan in Rotterdam. Willem Salet, hoogleraar planologie aan de universiteit van Amsterdam, gedraagt zich als een échte Deltametropolist. Net zoals de meeste Hagenaars, Amsterdammers, Rotterdammers en Utrechtenaren, overigens. Maar dat was toch de Randstad? "Nee, tegenwoordig heet dat de Deltametropool", vertelt Salet. "Met die nieuwe naam willen de vier grote steden zich internationaal op de kaart zetten. Het is een origineel verkooppraatje voor het buitenland." Voor intern gebruik voldoet Randstad nog steeds, vindt Salet. "Dan weet iedereen waar ik het over heb. "

VIERGRENZEN

2010-01-26T12:53:00.000-08:00

In de buurt van Vaals,

NEUTRALISME2

2010-01-23T04:03:00.000-08:00

Zeer uitgebreide website over Neutraal Moresnet

NEUTRALISME

2010-01-23T03:55:00.000-08:00

In de Nederlandse radiodocumentaireserie Het Spoor terug, onderdeel van OVT, wordt zondag 24 januari de documentaire 'Het vierde land' uitgezonden. Deze documentaire, die samengesteld is door Katinka Baehr, gaat over de opmerkelijke en haast vergeten geschiedenis van Neutraal Moresnet, ooit het vierde land op het drielandenpunt van Nederland, België en Duitsland.

Na de val van Napoleon in 1815 maakten Pruisen en de Nederlanden beide aanspraak op het gebied, vanwege een waardevolle zinkmijn. Omdat die twee landen er niet uit kwamen, ontstond in 1816 Neutraal Moresnet als 'tijdelijke maatregel'. Het was niet groter dan 3,4 vierkante kilometer. Het vierde land is een verhaal over de aantrekkingskracht van een land dat geen echt land was. Er kwamen vrijbuiters en smokkelaars op af, maar ook Esperanto-utopisten die van Moresnet de wereldwijde Esperanto-hoofdstad wilden maken. De esperantisten dachten hun droomstaat bijna bereikt te hebben, toen de Eerste Wereldoorlog na honderddrie jaar een einde maakte aan de 'tijdelijke maatregel' Neutraal Moresnet.

Zondag 24 januari 11.25 uur - 12.00 uur, VPRO Radio 1
Daarna terug te luisteren via de website van de omroep.

GRENSKOEPEL

2010-01-23T03:42:00.000-08:00

Een variant van het IJzeren Gordijn ontwaardden wij in een krantenbericht.

"Het Israelische leger heeft een raketafweersysteem ontwikkeld tegen korte afstandsraketten van de typen die Hamas en Herzbollah hebben afgeschoten op Israel. Maar het zal nog jaren duren voor de 'IJzeren Koepel' langs de Gazastrook en Libanon is geinstaleerd."

ERFSCHEIDER

2010-01-18T04:37:00.000-08:00

Rooimeester, m. (-s), bouwopzichter, ambtenaar die de rooilijn aangeeft; erfscheider; opzichter van de grote wegen.

Met dank aan het Elfletterig Genootschap

LUCHTLIJNEN

2010-01-10T02:40:00.000-08:00

'Mijn vader heeft verteld dat er toen hij klein was helemaal geen grens bestond. "Die is meegekomen met jouw moeder," zei hij. "En zij is het enige goede wat hij ons gebracht heeft." Op een keer toen wij uit rijden gingen vroeg ik hem die grens eens aan te wijzen. Ik wist dat het een lijn was en dat je hem niet kon zien, en dat hij nu eens hier was en dan weer daar, zodat je nooit zeker wist waar hij zich bevond, maar ik begreep maar niet hoe hij mensen kon tegenhouden als hij alleen uit lucht bestond.'

(citaat uit het boek 'De overgave' van Arthur Japin)

HYDROGRAFIE

2009-12-31T06:22:00.000-08:00

De aanleg van de Tweede Maasvlakte bij Rotterdam zorgt voor een verschuiving van de buitengrens van de territoriale wateren. Hierdoor is het Nederlandse territorium 55 vierkante kilometer groter geworden!

De hydrografische dienst van de marine heeft het nieuwe stuk kustlijn officieel in kaart gebracht. De aanleg van de Tweede Maasvlakte leidt tot wijzigingen in de Nederlandse maritieme zones. Het stuk zee tot twaalf mijl uit de kust valt onder het Nederlandse grondgebied. De uitbreiding van de Rotterdamse haven in zee heeft gevolgen voor de grens van deze territoriale wateren, omdat vanaf de kust wordt gemeten. De cartografen van Defensie hebben berekend dat de buitengrens van de Nederlandse territoriale wateren met 1,5 mijl zeewaarts wordt verlegd. Dit leidt er toe dat het Nederlandse territorium groeit met 55 vierkante kilometer. De wijzigingen in de maritieme zones zijn pas geldig volgens het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties wanneer zij officieel zijn gepubliceerd door de Nederlandse overheid. Defensie publiceerde de nieuwe kaart op 24 december.

Meer info Hydrografische Dienst

TEGENSTRIJD

2009-12-31T05:59:00.000-08:00

'Hoe steek je de grens van het IJzeren Gordijn over? Voor die vraag ziet een man zich gesteld die het communistische Tsjechoslowakije wil ontvluchten. Uitgerust met een snorkel en zwembril dwaalt hij door een bos bij de grens dat deels onder water staat'.

Fragment van de achterflap van het boekje 'Onder water' van Edgar Dutka dat in het najaar verscheen bij uitgeverij Voetnoot. Het ontroerende verhaal is afkomstig uit de verhalenbundel 'Gevild treden we uit het donker' uit 2007. Het materiaal voor het verhaal is gevonden toen Edgar Dutka ergens in de zeventiger jaren een bezoek bracht aan het archief van de Grensbewaking in Ceske Budejovice.

SNEEUWGRENS

2009-12-23T16:04:00.000-08:00

Sneeuwgrens bij Bhutan in de Himalaya's.

MICRONATIES 2

2009-12-23T02:09:00.000-08:00

Naar aanleiding van Eurostaete kwamen enkele vragen binnen wat nu precies een micronatie is, zie hier de verklaring bij Wikipedia;

Een micronatie is een echt bestaande of virtuele staat die niet internationaal juridisch erkend wordt. Meestal zijn micronaties bijzonder klein (kleiner dan enkele vierkante kilometers) en worden hun oprichters gekenmerkt door een grote mate van hobbyisme. Onder de term micronatie worden drie soorten naties begrepen die sterk van elkaar verschillen: 1. De Seborga-groep; dit zijn afscheidingsprojecten, die echter internationaal niet serieus worden genomen. 2. Tv-micronaties, eigenlijk simulaties die worden opgericht in een tv-programma, waar de kijkers "burger" van kunnen worden. 3. Hobby-micronationalisme, ook eigenlijk simulaties, met verschillende gradaties van ernst.

Micronaties moeten niet verward worden met ministaten zoals Monaco of Vaticaanstad.

MICRONATIES

2009-12-21T15:59:00.000-08:00

Eurostaete is een land dan wel niemandsland tussen Nederland en Duitsland, nabij Coevorden en in het grensoverschrijdend bedrijventerrein Europark. In feite is Eurostaete het resultaat van een grensconflict waarbij Nederland en Duitsland niet dezelfde grens hanteren. Opmerkelijk is dat er een gebied is waar geen van beide staten aanspraak op maken, terwijl bij de meeste grensconflicten twee of meer landen aanspraak maken op een bepaald gebied.

Op 20 mei 2006 roept de familie Beukeveld, eigenaar van deze strook grond van 3.000 m2 de soevereine staat Beukeveld uit. Later herroepen ze deze in Eurostaete, deze micronatie wordt niet door een andere staat erkend.

Uitgebreide informatie over EuroStaete

GRENSGEBAAR 2

2009-12-20T04:58:00.000-08:00

Eurotopia is het plan van zakenman Freddy Heineken om van de Europese Unie de Verenigde Staten van Europa te maken.

Het plan geeft een indeling weer van Europa in regio's. Voor de indeling is Heineken te rade gegaan bij Henk Wesseling, destijds hoogleraar Algemene Geschiedenis aan de Universiteit van Leiden. De ontwerpen van het plan werd overgelaten aan de Leidse historicus Wim van den Doel. Eurotopia houdt rekening met etnische gevoeligheden, om zo min mogelijk fricties te veroorzaken. De basisgedachte is een Europa dat uit allemaal kleine deelstaten bestaat van 5 à 10 miljoen inwoners. Dit zou volgens Heineken door het ontbreken van een te machtige deelstaat allereerst uitzicht bieden op meer stabiliteit, gelijkheid en vrede, terwijl verder onder het motto small is beautiful het bestuur in de deelstaten efficiënter zou kunnen worden ingericht.

Een aangepaste kaart staat in onderstaand bericht. Meer Eurotopia

GRENSGEBAAR

2009-12-19T08:47:00.000-08:00

Heineken zult u zeggen, onze Freddy Heineken? Ja, onze Freddy Heineken wilde Europa opnieuw indelen!

Morgen meer over Eurotopia.

GRENSPLAATS

2009-12-18T00:31:00.000-08:00

Op de luifel van cafe Rotering in de Gelderse plaats Oldenkott staat een fraaie grensslagboom.

Meer info

CARTOGRAFIE

2009-12-14T00:45:00.000-08:00

Vanavond in de Amsterdamse De Balie een avond rond de Hogere Kaartkunde. Volgen landkaarten de werkelijkheid of volgt de werkelijkheid de landkaarten? Kaartenmakers, denkers en politicologen gaan met elkaar in debat over cartografie. Hoe gevaarlijk, eenzijdig en onvolledig kunnen kaarten zijn. Onder andere grensexpert Henk van Houtum van het Nijmegen Centre for Border Research zal aanwezig zijn.

We houden u op de hoogte.

Meer info De Balie

RANDTEKENEN

2009-12-11T14:57:00.000-08:00

'Ik werd wakker op de rand van een droom.'

(uit de verhalenbundel 'Onder de bomen' van J. Bernlef uit 1963)

ZONDEREIGEN

2009-12-08T05:07:00.000-08:00

In de buurt van Niemandsland, in Zondereigen speelde het navolgende verhaal zich af.

Een man werd neergestoken op Belgische grondgebied. Al strompelend bereikte hij nog net het Nederlandse grondgebied, waar hij dood neerviel. Dat werd nog een hele juridische kwestie: door welke rechtbank moest de dader nu berecht worden? Want waar was de moord nu gepleegd? In België was nog geen sprake van een dode, maar evenmin was er in Nederland sprake van doodslag.

(N)IEMANDSLAND

2009-12-04T15:05:00.000-08:00

Niemandsland was een perceel ten zuiden van het Nederlandse Ulicoten. Het perceel ligt midden in de weiden en bosjes aan de Withagen. Bij de grensbepalingen in 1843 werd bepaald, dat op een later tijdstip zou bepaald worden bij wie dit perceel hoorde; bij het Nederlandse Baarle-Nassau of het Belgische Baarle-Hertog. Het perceel kreeg toen de naam Niemandsland. Het perceel was sinds mensenheugenis in gebruik bij een Nederlandse boer.

Op het moment dat op 31 oktober 1995 de enclavegrenzen opgewaardeerd werden tot rijksgrenzen verdween het stukje niemandsland en werd het een enclave behorend tot Baarle-Hertog. Belgie is hiermee 0,2632 hectare groter geworden, Baarle is een merkwaardigheid armer. Het is sindsdien de kleinste exclave van België.

Een exclave is een stuk land dat politiek gezien wel, maar geografisch gezien niet met het moederland is verbonden.

STROOMDRAAD

2009-12-01T07:21:00.000-08:00

Naar schatting 3000 vluchtelingen vonden de dood aan de grens tussen Nederland en België in de Eerste Wereldoorlog. Oorzaak: een stroomdraad langs de grens. Het Duitse leger viel in 1914 België binnen om zo Frankrijk via een omtrekkende beweging op de knieën te kunnen krijgen. De Belgen boden meer weerstand dan verwacht en terreuracties volgden. Er ontstond een vluchtelingenstroom richting Nederland. Als antwoord bouwden de Duitsers een stroomversperring van 2 meter hoog langs de gehele Nederlands-Belgische grens. Er werden allerlei manieren bedacht om toch de grens te kunnen oversteken. Een ervan was het klemmen van een houten ton (zonder bodem) tussen de stroomdraden en vervolgens erdoorheen kruipen.
Deze anecdote is afkomstig van website over grenspalen

GRENSDODING

2009-11-30T23:22:00.000-08:00

'Dode in grenswoning Baarle. De Politie heeft in een voormalig bankgebouw op de grens van Baarle-Hertog (Belgie) en Baarle-Nassau (Nederland) een dode persoon gevonden. Het gaat mogelijk om een vrouw die sinds april vorig jaar werd vermist en die samen met haar Nederlandse man in het pand woonde. Onderzoek moet nog zekerheid geven om wie het gaat, legde een woordvoerster van Justitie uit. De Belgisch-Nederlandse grens loopt door het gebouw en het is nog onduidelijk aan welke zijde het lichaam is gevonden en welke politiedienst bevoegd is.'

(enige tijd geleden van internet geplukt)

GRENSSNACKS 3

2009-11-27T15:40:00.000-08:00

Grenskiosk te Maalbroek, in de buurt van Roermond.

STRIJDKREET

2009-11-26T12:31:00.000-08:00

De splitsing van de universiteit van Leuven in 1968 nader uitgelegd; Leuven ligt in Vlaanderen, maar er woonden ook aardig wat Franstaligen. De universiteit was tweetalig. Het gezag werd er echter nog steeds uitgeoefend in het Frans. Vlaamse professoren en studenten wilden daar een einde aan maken. En ze kregen hun zin. Zij bleven in Leuven. De Franstaligen werden verbannen. Voor hen werd een nieuwe universiteit gebouwd, dertig kilometer verderop. Meer dan dat: vandaag staat er ook een nieuwe stad, Louvain-la-Neuve.

Meer informatie over de oudste universiteit van de Lage Landen

GRENSBOEKEN 2

2009-11-24T14:48:00.000-08:00

De 'grensscheiding' door een encyclopedie (zie eergisteren) is een mooie aanjager voor het surrealistische verhaal over de splitsing van de universiteit van Leuven in 1968.

Want wat moest er gebeuren met de bibliotheek van deze universiteit? Zowel de Vlamingen als de Franstaligen maakten er aanspraak op. Franstaligen wensten een verdeling ‘pure et simple’ en zij kregen hun zin. De boeken met oneven nummer bleven in Leuven. De even nummers gingen naar Wallonië. ‘Wie na de splitsing van de Leuvense universiteit in 1968 de bibliotheek bezocht, kon slechts hopen op geluk’, schreef historicus Jo Tollebeek in het boek ‘België, een parcours van herinnering’.

GRONDGEBIED

2009-11-23T07:15:00.000-08:00

Canada en grenzen doet me altijd denken aan de geboorte van Prinses Margriet. Zij werd geboren in Ottawa nadat de Koninklijke familie in 1940 was uitgeweken naar Canada vanwege de Duitse bezetting. De kamers van het ziekenhuis waar ze geboren werd waren tijdelijk extraterritoriaal verklaard om de koninklijke telg exclusief de Nederlandse nationaliteit te doen verkrijgen (zonder de Canadese nationaliteit die volgens de Canadese wetgeving voor op Canadees grondgebied geborenen geldt).

Sinds 1945, tot haar dood, heeft Koningin Juliana de stad elk jaar tienduizenden tulpenbollen gestuurd als dank hiervoor. Deze koninklijke geste is uitgegroeid tot een beroemd internationaal tulpenfestival.

BOEKENGRENS

2009-11-22T07:34:00.000-08:00

Symbolischer kan het niet in de Haskell Free Library, op de rand van Amerika en Canada; een grenslijn snijdt de reeks 'World Book' doormidden...

Website Haskell Free Library Opera House

SCHEIDSLIJN

2009-11-21T07:28:00.001-08:00

Het meest opvallende grensverschijnsel vlabij Canusa Avenue (zie gisteren) doet zich voor in het gecombineerde gebouw van de bibliotheek en de opera; 'Haskell Free Library and Opera House'. De ingang is aan de Amerikaanse kant maar de biblioteek en het podium (links op de foto) van de opera liggen grotendeels op Canadees grondgebied.

De streep die is aangebracht op de vloer, is de scheidslijn tussen de twee landen. Deze grens is om verzekeringstechnische redenen getrokken! Nu weten de verzekerings-maatschappijen in beide landen wat ze moeten verzekeren. Maar hoe zit dat dan met stoelen die 'doormidden' gesneden worden?

Meer informatie artikel N.Y. Times

MUURVERBAND

2009-11-20T03:16:00.000-08:00

We hebben de viering van de val van de ene Muur nog niet gehad of ergens anders op aarde worden er alweer plannen gesmeed om een muur op te werpen. De Amerikaanse overheid wil de stroom aan illegalen in de buurt van Stanstead die via Canusa Avenue, een curieuze grensweg tussen Amerika en Canada, het land binnenkomen een halt toeroepen door het opwerpen van een muur! Nadere details over de muur (in de middenberm?) ontbreken nog.

Link Muur in grensdoorp

GRENSSNACKS 2

2009-11-18T03:38:00.000-08:00

Deze foto was trouwens de aanleiding voor 'grenssnacks'. Trabant passeert het IJzeren Gordijn bij Worbis.

GRENSSNACKS

2009-11-18T02:16:00.000-08:00

In de buurt van Vaals.

GRENSLIJNEN

2009-11-16T14:28:00.000-08:00

In Triëst ben ik geboren en heb ik tot mijn achttiende gewoond: het was tijdens mijn kinderjaren niet alleen een grensstad, het leek zelf een grens die bestond uit zo veel kleine grenzen dat ze elkaar binnen in de stad doorsneden en zelfs elkaar kruisten in de karakters en de leefwijze van de inwoners. Grenslijnen zijn ook lijnen die door een lichaam lopen, het doorsnijden, het tekenen als littekens of rimpels, en die sommigen niet alleen scheiden van hun buren maar ook van zichzelf.

(fragment uit ‘Aan de andere kant’ van Claudio Magris, 1999)

GRENSROMEIN

2009-11-15T05:30:00.000-08:00

De Limes was in het Romeinse Rijk een militaire zone, die bestond uit een weg, verdedigingswerken en burgernederzettingen. Maar het was ook een handelsroute en langs deze route ontstond een uitwisseling van culturen: tussen de inheemse bevolking en de soldaten van het Romeinse leger en hun gezinnen.

De Limes heeft dan ook veel sporen achtergelaten in ons huidige land. En dat zijn niet alleen de zichtbare vormen zoals bijvoorbeeld een Romeinse muur, grafvondsten of militaire gebruiksvoorwerpen. De invloed van de Limes reikt veel verder dan dat. De Limes gaf de aanzet tot de eerste infrastructuur in Nederland.

Website over (Nederlandse) Limes

RABBITPROOF

2009-11-12T13:07:00.000-08:00

Over konijnen gesproken (zie Grensdieren); in Australie hebben ze er alles aan gedaan om konijnen juist buiten grote delen van het land te houden, met het langste hek ter wereld.

MAUERSPECHT

2009-11-11T00:09:00.000-08:00

'Ik heb die dagen als 'Mauerspecht' mijn eigen brokken van de Anti-Faschistischer Schutzwall -de officiële DDR-benaming- gehakt. De heerlijkste bloeduitstorting van mijn leven kreeg ik prompt op mijn duim.' (geplukt van internet)

Naast woorden als Abwicklung (herorganisatie van de DDR) en Ostalgie (heimwee naar de DDR-tijd) leverde de val van de Muur ook het woord Wendehals op; 'draaihals' eigenlijk een vogelnaam, maar vanaf 1989 ook een scheldwoord voor een opportunist, met een knipoog naar Wende. Informatie afkomstig uit interessant artikel in het tijdschrift Onze Taal over de 'talige resten van de Muur' oftewel de verschillen tussen West-Duits en Oost-Duits.

GRONDOORLOG

2009-11-09T08:31:00.000-08:00

De Val van de Muur staat ook aan de wieg van de Haagse wijk Ypenburg. De Koude Oorlog ontdooit en het militaire vliegveld Ypenburg wordt overbodig. De Haagse wethouder van ruimtelijke ordening Peter Noordanus laat zijn oog vallen op dit terrein en is al snel in onderhandelingen met Domeinen – de toenmalige eigenaar van Ypenburg over wat vriend en vijand als aantrekkelijke vinex-locatie zien. Dat deze Haagse ‘verovering’ van Ypenburg (op dat moment in bezit van Rijswijk, Nootdorp en Pijnacker) op haar beurt ook weer zou leiden tot ‘grensconflicten’ en een heuse grondoorlog kon natuurlijk niet uitblijven.

Meer informatie

GRENSDIEREN

2009-11-09T07:36:00.000-08:00

De meest bizarre documentaire over de Muur werd vorige week zondag uitgezonden op de Belgische TV onder de titel 'Konijn op z'n Berlijns'.

In het niemandsland van de Berlijnse Muur ontwikkelde zich een enorme konijnenpopulatie. Konijnen leven er na het optrekken van de Muur aanvankelijk in een paradijs. Alleen de reproductiesnelheid van de konijnen veroorzaakte problemen. Wanneer de Muur in 1989 valt, moeten de konijnen plotseling een nieuwe plek zoeken in de grote onbekende stad en dat valt niet mee. Archiefmateriaal en luchtfoto’s van de Berlijnse Muur, waarop konijnen prominent aanwezig zijn, wisselen af met interviews met voormalige soldaten, een specialist op het gebied van konijnen en andere ooggetuigen.

Goed nieuws; op woensdag 11 november, 23:55 uur komt deze documentaire van Bartosz Konopka (genomineerd voor een Oscar voor buitenlandse documentaire 2010) op de Nederlandse TV (Nederland 2).

Meer informatie over de film

GRENSHOUWER

2009-11-08T12:41:00.000-08:00

Op 9 november 2009 is het twintig jaar geleden dat De Berlijnse muur viel en er een einde kwam aan de tweedeling van de stad Berlijn. De onlangs gestorven beeldhouwer Shinkichi Tajiri (1923-2009) doceerde van 1969 tot 1989 in Berlijn en maakte toen een heel bijzonder document: een complete fotografische documentatie van de Berlijnse Muur. Hij besloot de 43 kilometerlange muur – symbool van de Koude Oorlog – die de stad doorsneed, op documentaire wijze vast te leggen. In 1972 maakte hij vanuit een helikopter van de British Air Forces een ± 20 minuten durende videofilm van de muur, die op de tentoonstelling te zien is.

Morgen om 16.30 uur is de opening van deze tentoonstelling, die duurt t/m 6 januari 2010, in het Exposorium van de VU te Amsterdam.

Website Exposorium

OORLOGSKOUD 2

2009-11-05T09:01:00.000-08:00

Iemand tipte me dat er in Amerika ook nog zoiets bestaat als The Cold War Museum. Het museum heeft geen vast onderkomen maar is een reizende tentoonstelling.

Het museum verzorgt ook 'The Original Spy Tour of Washington'; This bus tour will introduce you to many of the locations in and around Washington that have been associated with intelligence and counter intelligence activities for the past two hundred years. Your mission, if you choose to accept it, may be to locate various espionage sites in Arlington, Washington, and Georgetown; observe the former Cafe where a Soviet spy escaped from his CIA handlers; listen in on a briefing about Civil War espionage at Lafayette Park; tour the Berlin Wall at the Newseum; and/or visit drop points used by agents such as FBI spy Robert Hanssen.

The Cold War Museum link

STOPCONTACT

2009-11-05T08:30:00.000-08:00

Goed beschouwd is het woord 'stopcontact' een merkwaardig fenomeen, een soortement contrawoord: stop vs. contact

'De expositie Voids in de Kunsthalle Bern is misschien wel de radicaalste tentoonstelling ooit gemaakt. Er zijn alleen reconstructies van beroemde lege zalen te zien. In de ruimte van Roman Ondak zijn veel stopcontacten. Zelfs verschillende soorten stopcontacten. Is dit interessant? Over kunst en tentoonstellingen wordt vaak gezegd dat ze je leren zien, dat het kunstwerk niet stopt bij zijn grenzen, maar daarbuiten doorgaat. In je hoofd. Maar wat zie ik hier?'

(fragment uit artikel van Bianca Stigter in NRC Handelsblad 18.09.09)

De tentoonstelling Voids liep tot 11 oktober 2009.

Kunsthalle Bern link

OORLOGSKOUD

2009-10-30T16:31:00.000-07:00

Een lid van het Amerikaanse Congres vergeleek tijdens de beginjaren van de Koude Oorlog 'moderne kunst met ongedierte en besmettelijke ziekten, in het land gesmokkeld door de communistische vijand met geen ander doel dan om de Amerikaanse samenleving te ontwrichten. Een ander lid in het Congres ontmaskerde de drip paintings van Jackson Pollock (alias Jack the Dripper) als gecodeerde landkaarten ter voorbereiding van een Russische raketaanval.'

Uit een artikel van Joes Segal in de Groene Amsterdammer. Joes Segal is gastconservator van The Wende Museum (Museum and Archive of the Cold War) in Los Angeles.

The Wende Museum link

GRENSMUSEUM

2009-10-28T07:54:00.001-07:00

Als toevoeging bij het vorige bericht 'Kolonnenweg'; bij de voormalige grensovergang Duderstadt en Worbis (tussen de deelstaten Thuringen en Niedersachsen) ligt het Grenzlandmuseum Eichsfeld.

Ook in dit grensmuseum wordt op 9 november uitgebreid stilgestaan bij de val van de Muur. Het museum is die dag zelfs geopend tot 0.35 uur de volgende dag, als eerbetoon aan de grensopening van twintig jaar geleden.

Grenzlandmuseum Eichsfeld link

KOLONNENWEG

2009-10-26T13:46:00.000-07:00

'Een goed bewaarde grensvoorziening treft men aan tussen de plaatsen Duderstadt en Worbis. Daar zijn nog enkele honderden meters van de drie meter hoge, uit ijzergaas gebouwde hekken blijven staan. Een aangrijpend panorama, dat tegelijk heel duidelijk laat zien welke aanslag de grensinstallaties op het landschap pleegden. Die hekken stonden aan weerszijden van een strook van honderd meter breed. Tussen de hekken bevonden zich wachttorens en bunkers, lichtinstallaties en laag boven de grond gespannen signaaldraad, een zorgvuldig aangeharkte zandstrook om voetafdrukken te registreren en een betonnen geul tegen vluchtauto's, plus nog een rijweg van betonplaten voor de auto's van de grenswachters, de zogeheten Kolonnenweg. De beveiliging werd gecompleteerd met mijnen, honden en automatische schietinstallaties.'

Fragment uit een artikel van Antoine Verbij over een reis langs de Duitse-Duitse grens in De Groene Amsterdammer # 42; een special over '20 jaar na de val'.

TERRITORIUM

2009-10-23T01:03:00.000-07:00

Vissen in een aquarium hebben ieder hun eigen territorium. Je kunt, na nauwkeurige observatie, de glazen bak in exacte gebieden verdelen. Als buitenstaander heb je daar geen idee van. Je staat voor het aquarium en ziet de vissen door elkaar zwemmen. Pas als je lang en nauwkeurig kijkt, zie je de grenzen die de vissen in het water getrokken hebben. Na lang en nauwkeurig observeren. Is zien hier wel het juiste woord? Het schenden van grenzen heeft iets opwindends. Hij herinnerde zich de blik van jonge Duitse soldaten op journaalfilms.

(fragment uit ‘Sneeuw’ van J.Bernlef, 1973)

GRENSTOMTOM

2009-10-21T14:52:00.000-07:00

'De kortste weg tussen twee Israëlische nederzettingen leidt vaak door Palestijns gebied, en dat kan levensgevaarlijk zijn. Maar weet een TotTom veel… Daarom heeft het Israëlische leger onlangs de leveranciers van gps-software gevraagd hun producten aan te passen aan de praktijk op de Westelijke Jordaanoever.' (Citaat uit persbericht)

Doet me denken aan opmerkelijk bericht van enkele weken geleden; 'In De Wereldboskabouter, een piepklein atlasje dat als cadeautje wordt uitgedeeld aan de kopers van de splinternieuwe Wereld Bosatlas, zijn per ongeluk de landen Litouwen en Letland verwisseld. Litouwen wordt afgebeeld als land ten noorden van Letland terwijl het er in werkelijkheid juist ten zuiden van ligt.'

(N)IEMANDSLAND

2009-10-17T07:19:00.000-07:00

Net verschenen bij NAi Publishers is het prachtige fotoboek van Vesselina Nikolaeva Simply a line - Het Niemandsland tussen Bulgarije en Turkije.

Grenslandschappen zijn beladen landschappen, zeker als het gaat om grenzen van het voormalige IJzeren Gordijn. In 2004 kreeg Vesselina Nikolaeva, als eerste fotograaf sinds het begin van het communistisch regime in Bulgarije, toestemming voor het fotograferen van de Bulgaars-Turkse grens, tot 1989 de meest zuidoostelijke grens van het Sovjetblok. Dit was ooit een zwaar bewaakte grens. In dit boek staan indrukwekkende foto’s die de jonge Bulgaars-Nederlandse fotograaf gedurende een periode van drie jaar maakte en worden ook niet eerder gepubliceerde foto’s van grenssoldaten uit het nationaal archief opgenomen.

De bekende Bulgaarse schrijver én voormalig grenssoldaat Georgi Gospodinov vertelt in het boek over zijn bijzondere ervaringen rond de grens.

Website Vesselina Nikolaeva

GRENSPLAATS

2009-10-17T04:52:00.001-07:00

HERINNERING

2009-10-17T04:40:00.000-07:00

'Het conflict tussen Nederland en Belgie rond de Hedwigepolder past naadloos in een lange traditie, die zelfs terug te voeren is op de afsluiting van de Schelde door de Noordelijke Nederlanden in 1585. Op de rommelzolder van het collectieve geheugen liggen in allerlei hoeken en gaten nog de herinneringen opgetast aan dit verleden. In het boek Het geheugen van de Lage landen wordt die zolder geinspecteerd, geordend en beoordeeld.'

Fragment uit de lovende recensie van Piet de Rooy in de Volkskrant 16.10.09 over het boek Het geheugen van de Lage landen van Jo Tollebeek en Henk te Velde (red.), uitgeverij Ons Erfdeel.

Gehele recensie.

LANDGRENZEN

2009-10-16T03:34:00.000-07:00

Landen worden van elkaar gescheiden door grenzen. Een grens overgaan heeft altijd iets opwindends: niet meer dan een denkbeeldige limiet – belichaamd door een houten slagboom, die trouwens nooit precies op de lijn staat die hij wordt geacht te respecteren, maar enkele tientallen of honderden meters ervoor of erachter – en alles verandert, zelfs het landschap: het is dezelfde lucht, dezelfde aarde, maar de weg is niet helemaal dezelfde meer, de belettering van de verkeersborden verandert, de bakkerijen lijken niet meer helemaal op wat we nog maar een ogenblik geleden een bakkerij noemden, de broden zijn anders van vorm, op de grond slingeren niet meer dezelfde pakjes sigaretten…

(fragment uit ‘Ruimten rondom’ van Georges Perec, 1974)

GRENSSPELER

2009-10-16T03:11:00.001-07:00

GRENSBEGRIP

2009-10-11T07:05:00.000-07:00

"De grens is tweeledig, tweeslachtig: soms is het een brug waarop men de ander kan ontmoeten, soms een barrière om hem af te weren. Vaak ontstaat hij uit de dwangmatige behoefte om iemand of iets aan de andere kant te plaatsen; de literatuur is ook een zoektocht naar de onttovering van deze mythe van de andere kant, een poging om te begrijpen dat iedereen nu eens hier dan weer daar staat – dat iedereen als in een middeleeuws mysteriespel, de Ander is."

(fragment uit ‘Aan de andere kant’ van Claudio Magris, 1999)

BIERGRENZEN

2009-10-02T04:11:00.000-07:00

Feestelijke opening van het Randarchiefblog! Een unieke grensovergang is te bewonderen in de drankenhal met de toepasselijke naam 'De Biergrens'; een gemarkeerde landsgrens doorkruist deze zaak en 'biedt u de mogelijkheid om grensoverschrijdend te winkelen onder een dak'.

BIERGRENZEN

2009-10-02T04:03:00.000-07:00